Važnost MR-a u dijagnostici i praćenju liječenja multiple skleroze

Autor(i)

  • Mihaela Mihanović Sveučilište u Splitu, Fakultet zdravstvenih znanosti, Split, Hrvatska Autor
  • Tatjana Matijaš Sveučilište u Splitu, Fakultet zdravstvenih znanosti, Split, Hrvatska Autor

DOI:

https://doi.org/10.55378/rv.49.2.6

Ključne riječi:

lezije, magnetska rezonancija, multipla skleroza, radiološki tehnolog, sekvence

Sažetak

Multipla skleroza autoimuna je bolest središnjeg živčanog sustava koja iz godine u godinu pogađa sve više ljudi diljem svijeta. Najvažnija metoda oslikavanja koja pruža najbolju informaciju za dijagnozu i uvid u stanje ove bolesti je magnetska rezonancija. U uvodnom dijelu ovog rada opisana je multipla skleroza kao takva, njeni oblici i simptomi koji se, premda vrlo individualni, najčešće pojavljuju kod pacijenata. Također, opisana je magnetska rezonancija kao tehnika oslikavanja koja je danas ključna za prikaz multiple skleroze upravo zbog mogućnosti vizualiziranja mekotkivnih struktura, kao što su mozak i leđna moždina, u kojima se multipla skleroza pojavljuje. Rasprava daje uvid u prikaz lezija multiple skleroze na magnetskoj rezonanciji te opisuje važnost korištenja različitih sekvenci za razne vrste lezija kako bi se one mogle pravilno razlikovati i samim time definirati. Spominje se umjetna inteligencija kao iskorak u dijagnosticiranju multiple skleroze koji bi se mogao u budućnosti sve više primjenjivati kao alat za brže i preciznije postavljanje dijagnoze. Naposljetku, opisuje se važnost radiološkog tehnologa kao osobe koja je ključna za dobivanje što kvalitetnije slike kako bi ona mogla biti pravilno i precizno očitana.

Reference

WebMD. Autoimmune diseases. [accessed 03.05.2025.]. Available at: https://www.webmd.com/a-to-z-guides/autoimmune-diseases

National Institute of Allergy and Infectious Diseases (NIAID). Autoimmune diseases. [accessed 03.05.2025.]. Available at: https://www.niaid.nih.gov/diseases-conditions/autoimmune-diseases

Haki M, Al-Biati HA, Al-Tameemi ZS, Ali IS, Al-Hussaniy HA. Review of multiple sclerosis: Epidemiology, etiology, pathophysiology, and treatment. Medicine (Baltimore). 2024 Feb 23;103(8)

National Institute of Neurological Disorders and Stroke (NINDS). Multiple sclerosis. [accessed 03.05.2025.]. Available at: https://www.ninds.nih.gov/health-information/disorders/multiple-sclerosis

National Multiple Sclerosis Society. What causes MS? [Internet]. New York: National MS Society. [accessed 08.05.2025]. Available at: https://www.nationalmssociety.org/understanding-ms/what-is-ms/what-causes-ms

Multiple Sclerosis International Federation. Causes of MS [Internet]. London: MSIF. [accessed 08.05.2025.]. Available at: https://tinyurl.com/yr8f2822

Multiple Sclerosis International Federation. Types of MS [Internet]. London: MSIF. [accessed 08.05.2025.]. Available at: https://www.msif.org/about-ms/types-of-ms/

MS Society UK. Early signs of MS [Internet]. London: MS Society. [accessed 10.05.2025.]. Available at: https://www.mssociety.org.uk/about-ms/signs-and-symptoms/early-signs-of-ms

Janković S, Mihanović F, Punda A, Radović D, Barić A, Hrepić D. Radiološki uređaji i oprema u radiologiji, radioterapiji i nuklearnoj medicini. Split: Sveučilište u Splitu; 2015.

Cleveland Clinic. Magnetic resonance imaging (MRI) [Internet]. Cleveland (OH): Cleveland Clinic. [accessed 10.05.2025.]. Available at: https://my.clevelandclinic.org/health/diagnostics/4876-magnetic-resonance-imaging-mri

National Institute of Biomedical Imaging and Bioengineering. Magnetic resonance imaging (MRI) [Internet]. Bethesda (MD): NIBIB. [accessed 10.05.2025.]. Available at: https://www.nibib.nih.gov/science-education/science-topics/magnetic-resonance-imaging-mri

Radiopaedia.org. McDonald diagnostic criteria for multiple sclerosis. [Internet]. Radiopaedia.org. [accessed 26.05.2025.]. Available at: https://radiopaedia.org/articles/mcdonald-diagnostic-criteria-for-multiple-sclerosis-4

Filippi M, Preziosa P, Arnold DL, Barkhof F, Harrison DM, Maggi P, Mainero C, Montalban X, Sechi E, Weinshenker BG, Rocca MA. Present and future of the diagnostic work-up of multiple sclerosis: the imaging perspective. J Neurol. 2023 Mar;270(3):1286-1299.

Filippi M, Preziosa P, Banwell BL, Barkhof F, Ciccarelli O, De Stefano N, Geurts JJG, Paul F, Reich DS, Toosy AT, Traboulsee A, Wattjes MP, Yousry TA, Gass A, Lubetzki C, Weinshenker BG, Rocca MA. Assessment of lesions on magnetic resonance imaging in multiple sclerosis: practical guidelines. Brain. 2019 Jul 1;142(7):1858-1875.

Filippi M, Rocca MA, Calabrese M, Sormani MP, Rinaldi F, Perini P, et al. Intracortical lesions: relevance for new MRI diagnostic criteria for multiple sclerosis. Neurology 2010; 75: 1988–94.

Wardlaw JM, Smith EE, Biessels GJ, Cordonnier C, Fazekas F, Frayne R, et al. Neuroimaging standards for research into small vessel disease and its contribution to ageing and neurodegeneration. Lancet Neurol 2013; 12: 822–38.

Neema M, Guss ZD, Stankiewicz JM, Arora A, Healy BC, Bakshi R. Normal findings on brain fluid-attenuated inversion recovery MR images at 3T. AJNR Am J Neuroradiol 2009; 30: 911–6.

Solomon AJ, Naismith RT, Cross AH. Misdiagnosis of multiple sclerosis: Impact of the 2017 McDonald criteria on clinical practice. Neurology 2019; 92: 26–33.

Gramsch C, Nensa F, Kastrup O, Maderwald S, Deuschl C, Ringelstein A, et al. Diagnostic value of 3D fluid attenuated inversion recovery sequence in multiple sclerosis. Acta Radiol 2015; 56: 622–7.

Pareto D, Sastre-Garriga J, Auger C, Vives-Gilabert Y, Delgado J, Tintore M, et al. Juxtacortical Lesions and Cortical Thinning in Multiple Sclerosis. AJNR Am J Neuroradiol 2015; 36: 2270–6.

Nelson F, Poonawalla A, Hou P, Wolinsky JS, Narayana PA. 3D MPRAGE improves classification of cortical lesions in multiple sclerosis. Mult Scler 2008; 14: 1214–9.

Geurts JJ, Roosendaal SD, Calabrese M, Ciccarelli O, Agosta F, Chard DT, et al. Consensus recommendations for MS cortical lesion scoring using double inversion recovery MRI. Neurology 2011; 76: 418–24.

Bo L, Vedeler CA, Nyland HI, Trapp BD, Mork SJ. Subpial demyelination in the cerebral cortex of multiple sclerosis patients. J Neuropathol Exp Neurol 2003; 62: 723–32.

Sethi V, Yousry TA, Muhlert N, Ron M, Golay X, Wheeler-Kingshott C, et al. Improved detection of cortical MS lesions with phase-sensitive inversion recovery MRI. J Neurol Neurosurg Psychiatry 2012; 83: 877–82.

Sethi V, Muhlert N, Ron M, Golay X, Wheeler-Kingshott CA, Miller DH, et al. MS cortical lesions on DIR: not quite what they seem? PLoS One 2013; 8: e78879.

Ciccarelli O, Cohen JA, Reingold SC, Weinshenker BG; International Conference on Spinal Cord Involvement and Imaging in Multiple sclerosis. Spinal cord involvement in multiple sclerosis and neuromyelitis optica spectrum disorders. Lancet Neurol 2019; 18: 185–97.

Lycklama G, Thompson A, Filippi M, Miller D, Polman C, Fazekas F, et al. Spinal-cord MRI in multiple sclerosis. Lancet Neurol 2003; 2: 555–62.

Kearney H, Miszkiel KA, Yiannakas MC, Altmann DR, Ciccarelli O, Miller DH. Zahvaćenost sive tvari fokalnim lezijama vratne leđne moždine povezana je s progresivnom multiplom sklerozom. Mult Scler 2016; 22: 910–20.

Valsasina P, Aboulwafa M, Preziosa P, Messina R, Falini A, Comi G, et al. Cervical Cord T1-weighted hypointense lesions at MR imaging in multiple sclerosis: relationship to cord atrophy and disability. Radiology 2018; 288: 234–44.

Kearney H, Altmann DR, Samson RS, Yiannakas MC, Wheeler-Kingshott CA, Ciccarelli O, et al. Cervical cord lesion load is associated with disability independently from atrophy in MS. Neurology 2015; 84: 367–73.

Cakirer S, Karaarslan E, Arslan A. Spontaneously T1-hyperintense lesions of the brain on MRI: a pictorial review. Curr Probl Diagn Radiol 2003; 32: 194–217.

Sati P, Oh J, Constable RT, Evangelou N, Guttmann CR, Henry RG, et al. The central vein sign and its clinical evaluation for the diagnosis of multiple sclerosis: a consensus statement from the North American Imaging in Multiple Sclerosis Cooperative. Nat Rev Neurol 2016; 12: 714–22.

Kilsdonk ID, Wattjes MP, Lopez-Soriano A, Kuijer JP, de Jong MC, de Graaf WL, et al. Improved differentiation between MS and vascular brain lesions using FLAIR* at 7 Tesla. Eur Radiol 2014; 24: 841–9.

Kilsdonk ID, Jonkman LE, Klaver R, van Veluw SJ, Zwanenburg JJ, Kuijer JP, et al. Increased cortical grey matter lesion detection in multiple sclerosis with 7 T MRI: a post-mortem verification study. Brain. 2016;139(Pt 5):1472–1481.

Junker A, Wozniak J, Voigt D, Scheidt U, Antel J, Wegner C, et al. Extensive subpial cortical demyelination is specific to multiple sclerosis. Brain Pathol. 2020;30(3):641–652. doi: 10.1111/bpa.12813.

Jonkman LE, Klaver R, Fleysher L, Inglese M, Geurts JJ. Ultra-high-field MRI visualization of cortical multiple sclerosis lesions with T2 and T2*: a postmortem MRI and histopathology study. AJNR Am J Neuroradiol. 2015;36(11):2062–2067.

Fartaria MJ, Sati P, Todea A, Radue EW, Rahmanzadeh R, O’Brien K, et al. Automated detection and segmentation of multiple sclerosis lesions using ultra-high-field MP2RAGE. Invest Radiol. 2019;54(6):356–364.

La Rosa F, Beck ES, Maranzano J, Todea RA, van Gelderen P, de Zwart JA, et al. Multiple sclerosis cortical lesion detection with deep learning at ultra-high-field MRI. NMR Biomed. 2022;35(8):e4730.

Howell OW, Reeves CA, Nicholas R, Carassiti D, Radotra B, Gentleman SM, et al. Meningeal inflammation is widespread and linked to cortical pathology in multiple sclerosis. Brain. 2011;134(Pt 9):2755–2771.

Harrison DM, Wang KY, Fiol J, Naunton K, Royal W, 3rd, Hua J, et al. Leptomeningeal enhancement at 7T in multiple sclerosis: frequency, morphology, and relationship to cortical volume. J Neuroimaging. 2017;27(5):461–468.

Absinta M, Cortese IC, Vuolo L, Nair G, de Alwis MP, Ohayon J, et al. Leptomeningeal gadolinium enhancement across the spectrum of chronic neuroinflammatory diseases. Neurology. 2017;88(15):1439–1444.

Artificial intelligence. Definition, Examples, Types, Applications, Companies, & Facts [Internet]. Britannica. [accessed 11.06.2025.]. Available at: https://www.britannica.com/technology/artificial-intelligence/Methods-and-goals-in-AI

Amin M, Martínez-Heras E, Ontaneda D, Prados Carrasco F. Artificial Intelligence and Multiple Sclerosis. Curr Neurol Neurosci Rep. 2024 Aug;24(8):233-243.

Zhang Y-D, Pan C, Sun J, Tang C. Multiple sclerosis identification by convolutional neural network with dropout and parametric ReLU. J Comput Sci. 2018; 28:1–10.

Rozenstoks K, Novotny M, Horakova D, Rusz J. Automated assessment of oral diadochokinesis in multiple sclerosis using a neural network approach: Effect of different syllable repetition paradigms. IEEE Trans Neural Syst Rehabil Eng. 2019; 28:32–41.

Diaz-Hurtado M, et al. Recent advances in the longitudinal segmentation of multiple sclerosis lesions on magnetic resonance imaging: a review. Neuroradiology. 2022; 64:2103–17.

Isensee F, Jaeger PF, Kohl SAA, Petersen J, Maier-Hein KH. nnU-Net: a self-configuring method for deep learning-based biomedical image segmentation. Nat Methods 18, 203–211 (2021).

Maggi P, et al. CVSnet: a machine learning approach for automated central vein sign assessment in multiple sclerosis. NMR Biomed. 2020;33: e4283.

Mayo Clinic College of Medicine and Science. Magnetic Resonance Imaging (MRI) Technologist [Internet]. Rochester (MN): Mayo Clinic. [accessed 13.06.2025.]. Available at: https://college.mayo.edu/academics/explore-health-care-careers/careers-a-z/magnetic-resonance-imaging-mri-technologist/

Smith Chason College. Medical Imaging 101: What Does an MRI Tech Do? [Internet]. Los Angeles (CA): Smith Chason College. [accessed 13.06.2025.]. Available at: https://smithchason.edu/blog/medical-imaging-101-what-does-an-mri-tech-do/

CNI College. What Makes a Good MRI Technician? [Internet]. Los Angeles (CA): CNI College. [accessed 13.06.2025.]. Available at: https://cnicollege.edu/blog/careers/what-makes-good-mri-technician/

Mihanović M. Važnost MR-a u dijagnostici i praćenju liječenja mulitple skleroze (Undergraduate thesis). Split: Faculty of Health Sciences, University of Split; 2025 (accessed 1.9.2025.) Available at: https://repo.ozs.unist.hr/islandora/object/ozs%3A1910/datastream/PDF/view

The importance of MRI in the diagnosis and monitoring of multiple sclerosis treatment

Preuzimanja

Objavljeno

04.11.2025

Kako citirati

Mihanović, Mihaela, i Tatjana Matijaš. 2025. „Važnost MR-a U Dijagnostici I praćenju liječenja Multiple Skleroze“. Radiološki Vjesnik 49 (2): 40-49. https://doi.org/10.55378/rv.49.2.6.

Slični članci

1-10 od 50

Također možete Započni napredno pretraživanje sličnosti za ovaj članak.

Najčitaniji članci istog autora / istih autora

<< < 1 2